80/40/20m multiband end-fed

Ik had al wat end-fed experimenten gedaan maar die waren van tijdelijke aard. Ivm dipool en Windom experimenten had ik die draad weggehaald maar uiteindelijk bleek de end-fed voor mijn situatie toch de meest ideale antenne te zijn. Ik heb nl. een korte voortuin (3m) maar een hele diepe achtertuin (25m). De 1:50 trafo van mijn tijdelijk end-fed voor 80/40 had ik gemaakt met een Amidon FT-140-43 ringkern. Die werd met 200W CW van de TS-480HX de toch wel warm tot heet. Aangezien ik mijn SB-200 wilde gebruiken, heb ik een versie gemaakt mbv twee grotere FT-240-43 ringkernen.

Er worden commerciëel multiband end-fed antennes aangeboden door de firma PAR en door PA3EKE. Die antennes zijn prachtig gemaakt van de beste materialen, desondanks loont het de moeite om zo’n antenne zelf te maken, dat scheelt toch nog flink in de kosten. Op het forum van www.zendamateur.com bestaat een hele lange thread over dit onderwerp met veel voorbeelden, bouwbeschrijvingen en foto’s. Als je interesse hebt om zo’n antenne te maken (oorspronkelijk voor 40/20/10) dan is het zeker de moeite waard om die thread eens goed door te lezen (klik op het plaatje hieronder).

Egbert, PAØEJH, deelde op het forum een zeer succesvol recept voor een 1:50 aanpassing. Twee bifilaire windingen op een FT-140-43 kern, dan nog 5 normale windingen, oversteken (door de ringkern) en nog 7 windingen. Je hebt dan eigenlijk 2 primaire en 2 + 5 + 7 secundaire windingen oftwel een 1:7 wikkelverhouding. Omdat secundair de stroom 7x zo klein wordt en de spanning 7x zo hoog, transformeert een wikkelverhouding van 1:7 de impedantie als 1:50 (eigenlijk 1:49). Wanneer je op de link hierboven klikt, kom je in het forum terecht en kun je nog veel meer lezen.

Aan deze trafo kun je een halve golf hangen voor de band waar je op wilt werken, b.v. 20 meter draad voor 7 MHz, 10m draad voor 14 MHz, 5m draad voor 28 MHz. Een draad van 10 meter werkt niet alleen als halve golf op 7 MHz, maar ook als twee halve golven (één golflengte) op 20m en als twee golflengtes op 10m. Op die manier wordt het multiband principe verkregen.

Niet iedereen kan zomaar 20m draad wegspannen, daarom heeft de originele multiband end-fed een verlengspoel voor 7 MHz ong. na 10 meter draad. Die spoel heeft een dusdanig hoge impedantie voor signale boven 7 MHz, dat hij bovendien de draad na de spoel electrisch afkoppelt waardoor op 14 en 28 MHz alleen de eerste 10m draad meedoet. Het stuk draad na de spoel doet alleen mee op 7 MHz. Feitenlijk doet de spoel hetzelfde als een trap maar is niet resonant op 7 MHz. Dat maakt ook niet uit; de impedantie van de spoel is hoog genoeg. Een spoel kan overigens prima als trap gebruikt worden; iedere spoel heeft immers een eigen capaciteit die parallel staat aan de inductie en daardoor heeft iedere spoel dus ook een resonantie frequentie. De L/C verhouding van zo’n “trap-spoel” is niet optimaal (veel L, weinig C) maar het werkt wel. Ik had spoelen van een Sagant draad antenne die resonant waren op op de werkfrequentie van het binnenste deel. Logischer verkorten deze “trap-spoelen” de antenne ook flink op lagere frequenties, voordeel is een korte antenne, nadeel is beperkte efficiency op de lage band.

Afgezien van het “afkoppelen” van de draad na de spoel is het tweede voordeel dat de spoel electrisch verlengend werkt op 40m; na de spoel hoeft nog maar een meter of 2 draad te zitten. Het totaal is dan 12m lang en dat is voor de meesten nog wel weg te spannen. De end-fed is daarom ook een populaire antenne voor op vakantie; het laat zich makkelijk langs een hengeltje de lucht in steken. Ik heb zelf een kortere (halve) versie gebouwd, aanvankelijk voor 20/10 meter met één spoel (ong. de helft van originele): eerste 4,8 meter draad, dan de spoel, dan nog +/- 1m draad. Dit werkte prima op 14 en 28 MHz en liet zich zelfs tunen op 7 MHz. Mijn huidige vakantie versie heeft twee spoelen, eentje op 4,8m en eentje krap een meter verder op, daarna nog 1m draad. De antenne is korter dan 7m en pas precies langs mijn hengeltje van 7,2 meter. Aangezien ik bij DX wire inmiddels een 10m mastje heb gekocht, denk ik dat ik in de toekomst weer met een enkele spoel ga werken, de draad vanaf de spoel span ik dan met een touwtje schuin weg.

Voor mijn 80/40 versie raadde Egbert mij aan om 3 ipv 2 primaire windingen te gebruiken. Dus trifilaire windingen, dan nog 7 normale windingen, oversteken en nog 11 normale windingen. Met 20m draad, een flinke spoel (120 wdg van 1mm draad op 30mm PVC buis: de spoel van de Sagant 80/40 draad antenne) en nog 4m draad na de spoel werkte dit perfect op 40m en 80m. Op die laatste band moest ik wel wat tunen. Ik had nog geen antenne analyser dus wist niet of de draad na de spoel te lang of te kort was. Ik verwachte dat de draad te kort zou zijn. De Sagant draadantenne was een dipool van 2x 10m draad, dan de spoelen, dan nog 1m draad. De spoel verkort dus in een dipool helft dus ong. 9m, in mijn end-fed moest er ong. 16m fysieke lengte ingekort worden, daarom had ik zoveel mogelijk draad achter de spoel gemaakt.

De trafo had ik gemaakt op een (grotere) FT-240-43 ringen. Aanvankelijk met mooi dik speaker draad, maar dat bleek geen succes want dat smolt natuurlijk als boter in de zon. Nu moet ik wel zeggen dat de SWR niet erg goed was, en ik om te testen ook 400W vermogen gebruike. Er zal dus iets niet helemaal in orde geweest zijn. De tweede versie heb ik gemaakt met twee gestapelde FT-240-43 ringkern en met 1.8 mm enamelled magnet wire. Wel wat lastig om te wikkelen maar het resultaat is PERFECT.

Vanaf woensdag 5 oktober waren er bizar goede condities op 40m. Veel stations stralen redelijk recht omhoog en de afgelopen drie dagen kwam dat net zo hard weer recht naar beneden. M.a.w. heel Nederland was spijkerhard te horen, van Groningen tot Maastricht. Erg leuk, Johan met een dipool van twee mobielsprieten kwam 5/9+10 binnen, maar ook allerlei stations met 2x 10m dipolen en end-feds kwamen 5/9+10 binnen, soms maar met heel weinig vermogen. Mijn signaal was die avond het hardst en ik heb van velen bloemen in ontvangst mogen nemen. Na vele mislukkingen op antennegebied is toch ook wel een keertje leuk zeg, ik zat blozend achter de set. Ik werkte aanvankelijk met 200 a 250 W (peak meting), toen dat een tijdje goed ging, ben ik met 400W gaan werken, gewoon om de trafo eens goed te testen, het ging allemaal geweldig, de SWR bleef prima, ik kreeg 5/9+30 en soms +40 dB rapporten. Niet nodig, maar wel een keertje leuk.

Analyse met de analyser leerde overigens dat de draad na de spoel te lang was. Zoals gezegd was dit een verlengspoel uit een Sagant draadantenne voor 80/40 die inderdaad wel flink verlengde. Ik heb er nu ong. 1,5m draad achter zitten en heb een (zeer) smalle dip op 3.7 MHz. Bandbreedte is minder dan 50 kHz, maar draad is prima te tunen op 80. Omdat ik nog wel iets meer draad kwijt kan, ben ik voornemens om zelf een spoel te maken met wat minder windingen en dan nog iets meer draad achter de spoel te zetten (ong. 5m).

Gisterenavond (8 oktober) op 40m even meegedaan met de Scandinavian Activity contest en dat ging prima; “booming signal from The Netherlands” riep één van de operators enthousiast dus dat zit wel goed. Ook bij een lichte pile-up bij OJØX was één keer roepen met 250W voldoende, ik werd meteen gehoord, beetje aso eigenlijk maargoed, wel prettig. ‘s-Nachts nog even op 80m in de contest wat stations gewerkt, Finland, Sweden, Denemarken: het ging prima. Vanmorgen de antenne nog even getuned op 20m (de draad van een hele golf is te lang omdat een deel van de spoel nog meedoet), ook dat werkt goed maar kan natuurlijk beter.

Ik kan het bijna niet geloven, maar het werkt echt uitstekend en voor mij dus de meest ideale oplossing voor 80/40/20, slechts 21,5m lang en voedingspunt nog geen 5m van de shack (driepoot statief op de dakkapel). Ideaal!

47 thoughts on “80/40/20m multiband end-fed

  1. Hallo Pleun, met grote belangstelling heb ik je ervaringen met de End-Fed voor 80 en 40 meter gevolgd.Ik ben vast van plan deze antenne ook te bouwen, ik heb er twee vragen over: welke ringkern kan ik gebruiken voor 100 Watt? en moet er nog een C over de hete en koude kant van de aansluitplug komen?
    Hoop op deze vragen een antwoord te krijgen van je, ik kon er op het forum niet helemaal uitkomen. Best 73’s Wim PD0EDN

    • Hallo Wim,

      Voor 100W zou je gewoon een kleine (36mm) FT-140-43 kunnen gebruiken. Die gebruikte ik ook bij mijn experimentele versie icm de Kenwood TS-480HX die, op papier, 200W zou moeten leveren. In de praktijk valt dat erg mee. Op mijn MFJ989C tuner meet ik bij een 100W set ong. 65 tot max. 70 Watt peak, bij de TS-480HX was dat 120 Watt. Wanneer ik in CW werkte (wél 200W op de meter) dan werd de kern na een tijdje erg warm tot heet en dan kon de SWR opeens oplopen maar met SSB heb ik daar eigenlijk nooit last van gehad. Als je wat langere doorgangen wilt maken, dan kun je de FT-240-43 overwegen; die is een maatje groter (60 mm). Ik gebruik in mijn huidige antenne twee gestapelde FT-240-43 kernen en dat gaat, zelfs met 400W, prima.

      Belangrijk voor een 80/40m versie is dat je DRIE bifilaire windingen neemt, daarna heb ik nog 7 normale windingen, dan oversteken (door de kern heen) en aan de andere kant nog 11 normale windingen. Het past op een FT-140-43 maar misschien beter om toch een wat grotere kern te gebruiken.

      Als je de antenne alleen op 80 en 40 wilt gebruiken, hoef je géén C over de ingang te zetten. De antenne is immers op 80 en 40 electrisch een halve golf. Als je de antenne ook op 20m zou willen gebruiken (hele golf), dan zou je een C moeten gebruiken. Ik heb dat niet gedaan omdat ik ‘m eigenlijk alleen voor 40m gebruik en een enkele keer op 80. Je zou het natuurlijk kunnen proberen. Gevoelsmatig zou ik zeggen dat de waarde ergens tussen de 150 en 300 pF zou moeten liggen. Gewoon proberen maar!

      Veel succes!

      73 de PA3HHO (Pleun)

      • Hallo Pleun
        Waarom gebruiken jullie de FT-140-43 [Perm. 850, freq. 40-400 MHz] ?
        Kun je niet beter kiezen voor de FT-140-77? Deze heeft een perm. van 2000 en een freq. van 0,5 – 50 MHz.
        Ik ben van plan een endfed te gaan maken en wil graag weten of het type ringkern veel verschil uitmaakt.
        Groeten, Jille, PA1DV

      • Ik ben geen expert op dit gebied, maar ik heb begrepen dat de FT-140-77 juist een té hoge Al factor heeft. Ik vermoed dat het iets te maken heeft met het (beperkt) aantal primaire windingen van de autotrafo. Op een FT-140-43 heb je immers maar twee primaire wdg, op een FT-140-77 zou één winding al teveel zijn. Ik gebruik nu alleen nog maar FT-240-43 en dat zou ik iedereen aanraden; je kunt de autotrafo dan ook gebruiken met 100W digitale modes, FM of CW. Met de FT-140-43 gaat dat maar een tijdje goed, op een gegeven moment wordt de kern heet en vliegt de SWR omhoog. Ik gebruik zelf twee FT-240-43’s gestapeld en kan daar zonder problemen langdurig 400W instoppen; antenne geeft geen krimp. Je kunt je vraag misschien eens stellen op zendamateur.com, daar zitten de echte experts op dat gebied, ik ben maar een nieuwkomer als het gaat om ringkeren (zelfs jaren lang angstvallig vermeden HI).

      • Hoi Jille, ik geloof dat ik het inmiddels wel weet, kijk maar eens naar de specificaties:
        Application Freq Range: Inductive applications for frequencies up to 100 KHz
        Hier kun je alle specs vinden: http://toroids.info/FT140-77.php

        Ik had dezelfde vraag over de FT-240-31 (http://toroids.info/FT240-31.php). PA8JDG gaf op zendamateur.com het volgende antwoord op die vraag:
        Ik zou erg voorzichtig zijn met materiaal 31. De kernverliezen zijn bijna drie keer zo hoog als materiaal 43. De verliescurve (u”) geeft dat duidelijk aan. Materiaal 31 is uiteindelijk ontstoor-ferriet. Wat de AL-waarde betreft, deze is initieel en meet men vaak bij 10KHZ o.i.d. Rond 7MhZ liggen beide materialen qua permeabiliteit dicht bij elkaar, en ik zou daarom altijd voor 43 gaan.

    • Hallo Pleun,
      Ik heb behoorlijk eigen fantasie in mijn versie toegevoegd, het is een versie met twee spoelen geworden. het deel tot de eerste spoel is een halve golf op 14 MHz. Daarna een spoel en weer een stuk draad tot de tweede spoel, eerste stuk draad met spoel en tweede stuk draad werkt op 7 MHz als halve golf, wel ingekort door de werking van de eerste spoel. Na het tweede stuk draad weer een spoel en een stuk draad en dan werkt het geheel las halve golf op 3,6 Mhz. Met mijn Z100 tuner kan ik de antennen zo ondanks zijn smalbandigheid toch op een groot deel van 80 meter gebruiken. Ik heb geen vergelijk met antennes dus ik heb geen idee hoe goed of slecht het werkt maar met mijn FT897 het ik wel Florida (USA) gewerkt met ongeveer 100 Watt. (Zie QRZ.com) en ook regelmatig afstanden van 1500 tot 2000 km met mijn Genesisradio G11 SDR met ongeveer 10 Watt output. Ik heb de antenne ‘getuned’ op een redelijk lage SWR met een antenne analyser en het aanpassen van draad lengtes. Alles op da plaats waar hij nu hangt, hoogste stuk (voedings punt) op 5m en laagste punt op 0ngeveer 3 meter. Aanpassings trafo met 1 FT240-43 kern en 2 + 16 windingen en 82 pf parallel aan de primaire kant.

  2. Hoi Pleun,

    Heb ook even een vraagje aan je.

    Als je een 10/20/40 versie wilt maken (met 10m draad – spoel – 1,7m draad) en je wilt deze ook geschikt maken voor gebruik met 400 watt, welke kern gebruik je dan het best?

    Zou dat ook met een FT-240-43 of zelfs een gestapelde FT-240-43 gaan?
    Hoe wikkel je deze dan? Een FT-140-43 wikkel je met 2 bifilaire wikkelingen gevolgd door 2 keer 7 enkele. Zijn het aantal wikkelingen bij de FT-240-43 (of gestapeld) dan gelijk t.o.v. de FT-140-43?
    Ik heb geen analyzer o.i.d., dus ‘k moet proberen meteen zo goed mogelijk in de buurt te komen.

    Met welk soort wikkeldraad voor de kern heb jij goede ervaring?
    Volstaat gelakt 1mm koperdraad, of kun je ook teflondraad gebruiken?

    Alvast bedankt voor je reactie!

    73’s, Ronald

    • Hoi Ronald,

      Laten ik beginnen met te zeggen dat ik zeker geen expert ben op dit gebied, ik doe maar wat en heb veel baat gehad bij de hulp van o.a. PA0EJH (Egbert) op zendamateur.com. Ik neig te zeggen dat een enkele FT-240-43 zou moeten volstaan. Ondanks dat de AL van die kern iets hoger is, zou ik dezelfde wikkelverhouding aanhouden. Omdat bij mijn eerste 80/40 versie het speakerdraad was gesmolten, heb ik twee kernen gebruikt maar mijn eerste versie was ook niet OK. Ik heb zelfs met twee gestapelde kernen (AL waarde is dan nog hoger eigenlijk?) hetzelfde aantal wikkelingen aangehouden dat ik met de enkele FT-140-43 had: 3x trifilair, dan nog 7 gewone, oversteken en 11 gewone. Volgens mij is dat wat teveel en wellicht waren, ivm met de gestapelde kernen, voor 80/40 2 bifilaire windingen voldoende geweest (icm 14 – 16 normale windingen). Heel erg nauw luistert het niet geloof ik, het is ook een kwestie van experimenteren. Ik wilde er gewoon comfortabel 400W in kunnen stoppen en dat gaat nu prima, zelfs wanneer ik langdurige doorgangen maak. Met 200W (op de meter 120W) van de TS-480Hx liep bij langdurig CW de SWR soms opeens flink op, de kern (FT-140-43) wordt dan te heet. In SSB heb ik dat nooit gehad dus als je alleen SSB werkt, dan denk ik dat een enkele FT-240-43 voldoende is. Ik heb maar een beetje de Amerikaanse aanpak gekozen; bigger is better. Misschien is het verstandig om jouw vraag ook nog even op zendamateur.com te stellen want zoals gezegd, ik ben geen expert op dit gebied… ik doe maar wat en soms werkt het (maar ook heel vaak niet).

      Ik heb voor de primaire (getwiste) winding 1.8 mm enamelled draad gebruikt (omdat de stroom relatief hoog is) en voor de secundaire winding heb ik ook 1.1 mm enamelled draad gebruikt. Geen teflon draad dus, maar als je een enkele kern gebruikt is dat misschien wel verstandig; dat kan wat beter tegen de hitte.

      Oja… bij al mijn end-fedz is de SWR nog iets boven de 50 Ohm, dus ik zou eerder een 1:8 verhouding aanhouden: 2x bifilair, 6 normale, oversteken en dan nog 8 normale windingen (2:16 = 1:8). Als je in de buurt woont, wil ik er best mijn RigExpert analyser aanhangen hoor, maar er moet toch wel iemand in de buurt zijn die zo’n ding heeft?

      Rgrds, Pleun (PA3HHO)

  3. Hoi Pleun,

    Hoe heb je die gestapelde ringkern 240-43 nu gewikkeld? gewoon op elkaar gelijmd en dan 3 bifilaire windingen en nog 7 normale windingen, oversteken door kern en dan nog 11 normale windingen?. Of heb je de 2 240-43 ringkernen afzonderlijk gewikkeld (3-7-11) en toen op een of andere manier met elkaar verbonden??

    • Hallo Mark,
      Ik heb het inderdaad gedaan zoals de eerste optie die jij noemt, ik heb de kernen echter niet op elkaar gelijmd maar gewoon los op elkaar. De wdg zitten dusdanig strak dat de kernen netjes op elkaar bleven. Als ik me niet vergis heb ik voor de (3) “primaire” windingen 1,8 mm enamel (“magnet”) draad gebruikt en voor de (21) secundaire windingen 1,25 mm enamel draad. 3x bifilair, dan nog 7x normaal, dan oversteken en dan nog 11 wdg aan de andere kant. De impedantie zowel op 80m als op 40m is nog iets te hoog (rond de 60 Ohm) dus je zou er nog een extra wdg bij mogen leggen. Ik werk doorgaans met 400W en zelfs bij intensief zenden (b.v. PACC) geen centje pijn. Pas later bedacht ik me dat een FT-240-43 al een aanzienlijk hogere AL waarde heeft dan de kleinere FT-140-43 en twee stuks al helemaal. Egbert, PA0EJH raadde met 3:21 verhouding aan voor 80/40, maar hij ging natuurlijk uit van de FT-140-43 kern. Ik denk dus eerlijk gezegd, dat 2:14 (of 2:15) op een dubbele FT-240-43 voor 80/40 ook wel zou moeten gaan. Een 100W versie dus met 3:22 ratio op een FT-140, op een enkele FT-240-43 is dat wellicht ook nog nodig, misschien is 2:15 op een dubbele FT-240-43 ook wel prima. Ik weet niet zo goed wat de nadelen zijn van “overwikkelen”. Anyway, mijn versie werkt SUBLIEM op 40m en gezien de beperkte lengte (ong. 24m) “heel aardig” op 80. Op die laatste band is hij wel smalbandig. Ik heb de Sagant (80/40 draad antenne) 180 uH spoel + 1m draad inmiddels vervangen door een zelfgemaakte spoel die 120 uH bleek te zijn, daar hoefde ook nog maar krap 2m draad achter. Ik heb deze spoel nu “afgepeld” naar 88 uH en er zit nu ruim 4m draad na de spoel. Ik zou nog wat meer draad kwijtkunnen, maar ik laat het maar even zo. Met het kleiner maken van de spoel is het “eindeffect” wel iets afgenomen waardoor de draad voor 40m wat te kort is geworden (c.q. resonantie ergens op 7.2 MHz is komen te liggen). Voor de spoel heb ik nu een stukje draad afhangen van 30 cm en dat corrigeert het weer prima.

      • Hoi Pleun,

        Hartelijk bedankt voor de info! Dat was een duidelijk en helder antwoord. Ik wil eigenlijk een 80-40-20-(15)-10 meter versie gaan maken en dan heb ik waarschijnlijk nog een C nodig over de ingang van 300 pF of zo. Ik sprak PA3EKE nog in Rosmalen en die vertelde mij dat het met 2 ringkernen op elkaar niet gelukt was om een QRO end fed antenne (5 bands) te maken omdat hij de 10 meter niet goed kreeg en last had van strooi capaciteit. Ik heb inmiddels wel nog 2 stuks 290-43 ringkernen gekocht om misschien zelfs met 1 ringkern nog een QRO end fed 5 bands versie te kunnen maken. Ik weet alleen niet, en kan ook nergens vinden, wat die zouden kunnen hebben aan vermogen (SSB). Maar goed jou methode blijkt toch te werken dus die eerst eens gaan proberen. groeten Mark PA1SSB

      • Hallo Mark. Ik heb Rob, PA3EKE, ook regelmatig gesproken over mijn 80m versie. Hij was toen ook al bezig met een 80-10 multiband end-fed en ik heb mijn bevindingen met hem gedeeld. Het zou best kunnen dat het met twee ringkernen niet lukt op de hogere frequenties, ik gebruik mijn end-fed uitsluitend voor 80 en 40 en daar werkt het uitstekend. De impedantie op 20m is niet helemaal goed (ik heb geen C-tje over de ingang), maar ik kan ‘m daar nog wel tunen en ook op die band werkt het heel behoorlijk maar meestal gebruik ik mijn rotary dipool op 20 en hoger. Overigens is de ontvangst van de end-fed op 20m soms beter dan op de rotary dipool (voor 20m is het 2 x 2,4m buis, dan een spoel en dan nog twee afhangende delen van ong. 1m dus geen full-size dipool voor 20m). Ik ben van plan om voor 20m een iets grotere rotary dipool te gaan maken en voor 10m een Moxon. De end-fed heb ik op die banden dus niet nodig. Succes met knutselen en laat nog eens horen hoe je bevindingen zijn!

  4. Met veel belangstelling heb ik de pagina’s lange thread ivm de EndFed
    op zendamateur.com gelezen.

    Op een of andere manier krijg ik de FT140 niet goed gewikkeld, maar
    met de FT240 lijkt het beter te gaan. Nu heb ik hierover wel een
    vraagje: is bij jou de SWR op 7.1 MHz 1:0 met R=50 en X=0 [test
    opstelling met 3.3 KOhm weerstand], terwijl bij 40 en 80 de SWR hoger
    ligt en de R en X heel anders zijn?

    • Hallo Marco,
      Volgens mij kun je de multiband end-fed niet goed testen met een 3k3 weerstand. Mijn 80/40/20 end-fed heeft op alle werkfrequenties een Rx=0. De impedantie is daar niet exact 50 Ohm, maar wel in de buurt. Dat had ik ook al gemerkt bij mijn vakantie end-fed (40/20/10) met twee spoelen. Ik heb daar iets meer secundaire windingen moeten toepassen om de SWR op 10m omlaag te krijgen (maar nog steeds > 50 Ohm). Op 20m was de impedantie rond de 50 Ohm en op 40m was de impedantie juist iets lager. Helemaal exact goed lukt bijna niet geloof ik. Testen kun je toch het beste met een stuk draad doen. Gewoon het het raam gooien en wegspannen. Met een weerstand heb ik nooit gedaan.
      73 de PA3HHO (Pleun)

  5. Hallo Pleun,

    Ik zou nog wat laten horen over mijn bevindingen met de QRO multiband end fed antenne. Ik heb de laatste paar dagen goed gewerkt aan een QRO multiband end fed antenne. Hij was in eerste instantie bedoeld voor 80-40-20-15 en 10 meter. Hiervoor heb ik 2 stuks 290-43 ringkernen (echte joekels) op elkaar bevestigd via glasfiber tape (om de kernen te isoleren). Ik heb vervolgens gespeeld met de wikkelverhouding (2-8-8) (2-8-7) (2-7-7) en de C (56-330 pF) over de ingang maar ik kwam al snel tot de conclusie dat met wat je ook doet je op de 10 meter band geen lage swr bereikt. De 15 meter kreeg ik nog tunebaar (+/-1:2-3) en de 20 en 40 meter krijg ik wel netjes. Dus heb ik uiteindelijk er maar voor gekozen om net als jij een 80-40 en 20 meter versie te maken. Ik had de spoel voor 80 meter op 93 uH gemaakt en daar zit nog ruim 2 meter draad achter. Ik krijg wel een vrij smalle bandbreedte op 80 maar over 100 khz is hij nog te tunen.. 40 meter en 20 meter is tunebaar over de hele band.
    Oh ja, het blijkt dat met het afregelen van de draad achter de spoel de resonantie van 40 meter en 20 meter ook wat omhoog schuift , wel iets om rekening mee te houden als je de end fed aan het maken bent. Maar alles is goed gekomen en hij is nu perfect. Als C heb ik nu 221 pF over de ingang en daarmee is de swr op 40 en 20 meter netjes. Kortom je opmerking over de wikkelverhouding en dat die niet zo erg kritisch is klopt wel enigszins want ik heb met de boven genoemde wikkelverhoudingen uiteindelijk niet zoveel impact gezien op de verschillende banden qua swr e.d.
    Uiteindelijk is het nu een end fed geworden met 2 maal 290-43 kernen op elkaar met een C van 221 pF over de ingang en een wikkelverhouding zoals in het concept van Egbert dus 2-7-7.
    Dan iets van 20.3 meter draad dan de spoel van 93 uH en dan nog ruim 2 meter draad achter de spoel.
    De komende dagen eens wat proberen, de ontvangst is in ieder geval al prima!!.

    Groeten

    Mark PA1SSB

    • Hallo Mark,
      Bedankt dat je nog even iets laat horen. De condensator zou eigenlijk alleen voor de hoogste frequentie iets uit moeten maken. Op 40m gedraagt de antenne, vermits je de spoel op de goede plaats hebt zitten, gewoon als een halve golf. Op 20m is het een hele golf en heb je een C nodig om de SWR wat te compenseren. Bij mijn antenne is de bandbreedte op 80m ook maar beperkt. Ik overweeg om de spoel nog wat kleiner te maken en wat meer draad achter de spoel te zetten. Misschien dat ik de spoel zelfs vervang door een echte trap, dus een parallelkring met een (wel grote) inductie en een (kleine) C. Ik wil uitkomen op +/- 5m draad na de spoel en misschien maak ik er ook nog een topcapaciteit aan het einde. Hiermee zou de efficiency nog wat omhoog moeten gaan en hoop ik ook nog wat meer bandbreedte te krijgen. Ik ben niet zo actief op 80m dus het zal nog wel even duren. Op 40m werkt mijn antenne voortreffelijk en om te luisteren is ie op 20m ook prima; geeft soms wat minder storing dan mijn H-dipool voor 20m. Die laatste werkt voor zenden overigens wel wat beter omdat ik ‘m wat meer uit kan richten. Signalen op die H-dipool zijn meestal ook wel één en soms twee S-punten harder.
      Succes met de experimenten!
      73 de PA3HHO (Pleun)

      • hoi pa3hho ik heb en vraag zou u my zon antenne willen maken voor op de 10-15-20-40-meterband waar ik en vermogen kan op zetten van 500 watts of 1000 pep zo ja laat het my even wetten wat het kost om het geld over te komen naar u goeie gezonden 2013 73

  6. Ik heb er 20 meter draad aan en dat werkt ook heel goed .zonder spoel en dan hoef ik hem niet te tune op 20 10 40 dat gaat als een speer.

    Gr Gerard PD0MNO

  7. Beste PA3HHO,
    Ook ik ben druk in de weer met end fed antenne’s. De 40/20/10M gaat prima. Graag zou ik echter een 80/40 (en evt 20) M versie maken. Ik loop dan vast op de wikkelverhouding aangezien er vermeld word dat er dan 3 trifilaire wikkelingen nodig zijn. Kun je mij uitleggen hoe het wikkelen er dan uit komt te zien? Is het alleen 1 wikkeling extra in het gedeelte waar de draad in elkaar zit gedraaid? Misschien een fototje? Alvast dank voor een reactie en ’73’s de PA3ME Michel.

    • Hoi Michel, bedankt voor je reactie. Sorry, TRIfilair is niet correct: mijn trafo is hetzelfde als die is beschreven op zendamateur.com maar ipv twee primaire wdg heb ik drie BIfilaire wikkelingen (is dus 3 primair en 3 secundair) en dan nog een stuk of 19 additionele wdg; ik dacht nog 8 na de 3 bifilaire, dan oversteken en dan nog 11 enkele aan de andere kant. 1:7 wikkelverhouding (1:49 impedantie transformatie) bleek voor 80/40 nog wat te weinig, vandaar één extra secunaire wikkeling. Het zou zelfs kunnen dat ik er nog één of twee heb bijgelegd dus verhouding gaat dan richting 1:8 (zeg maar 1:60 impedantie transformatie). Een 80/40/20 kan zoals de “normale” multiband maar dan alles dubbel (20m draad, 70 – 100 uH spoel, nog enkele meters draad) maar als je op 80m wat beter uit de verf wil komen, dan beter ipv die dikke spoel een (coax)trap voor 40m. Het werkt dan niet meer op 20m dus als je dat ook wilt, dan moet je ook na 10m een (coax)trap voor 20m plaatsen. De lengte van mijn 80/40 end-fed is ong. 32 meter. Werking is voortreffelijk te noemen. De bandbreedte van autotrafo is overigens beperkt; kan nooit perfect zijn voor 3.5 – 14 MHz. Ik heb mijn autotrafo echt gemaakt voor lage banden, ik denk niet dat het goed werkt op 14 MHz. Als je dat wilt, moet je misschien toch 2 primaire wdg doen en dan nog 12 – 14 secundaire; optimum zit dan rond 7 MHz maar werkt ook lager en hoger. Zoals gezegd, mijn doel was (uitsluitend!) 80/40 en daar heb je primair wat meer inductie nodig, vandaar.

      • Hoi Pleun,
        dank voor je reactie. Het is helemaal duidelijk nu! Ik wil graag 80/40M goed in orde hebben. 20M is minder van belang. Zoals je als tip geeft ga ik dan ook maar gelijk de coaxtrap proberen te maken (scheelt ook in gewicht…t.o.v. die lading koperdraad). Heb op je site (en zendamateur.com) daarvan al e.e.a. gevonden.
        Heb de trafo zojuist gemaakt en nu 3 primaire wikkelingen en dan 8 enkele, oversteken en nog 11 enkele. Dat moet hem dan zijn voor 80/40. Dit zit op een FT140-43 kern. Meer als 100Watt heb ik niet tot mijn beschikking en met de multibander 40-20-10 zoals op zendamateur.com gaat het hier met 100 Watt PEP en de 140 kern ook goed.
        Binnenkort maar eens de draad op maat maken. 20,35m kan ik net kwijt. Voor de volledige antenne zal het een dagje “veldwerk” worden.
        Bedankt en groet,
        Michel.

      • Hallo Michel,
        Hmmm… ik zou toch gaan voor de grotere FT-240-43 kern maargoed, met drie secundaire wdg primair zou het op 80 net moeten lukken. Zoals gezegd gebruikt ik twee van deze kernen icm 3x primair en 22x secundair. Ik ben benieuwd naar je ervaringen. Mijn antenne is eigenlijk net iets te lang. Toevallig is ie laatst naar beneden gekomen (gaat in PVC buis iets te dicht bij de rand: uitgescheurd), ik ga nu een nieuwe coaxtrap maken die resonant is net even ONDER de 7 MHz, en daarna leg ik nog een stuk 15 wdg spoel na de trap zodat er iets minder draad achter hoeft. Tja, de draad zit nu toch aan het uiteinde tig keer om de boom, dus ik verwacht niet dat het veel verschil zal maken maargoed, we zullen zien.
        Laat nog eens horen of en hoe het werkt!
        Groetjes, Pleun

  8. Hallo Pleun,
    Een trap heeft toch alleen een hoge impedantie op de afstem frequentie van de trap en isoleert op die frequentie het achterde trap liggende stuk draad avn de rest van de antenne? Hoe gaat dat dan op b.v. 20m als de trap resoneert op 7 MHz . dan is de trap toch capacitief en koppelt het resterende draad stuk via een C aan de rest van de antenne. Ik heb het idee dat voor iedere band een trap afgestemd op die band na 1/2 golf lengte dat probleem oplost en de antenne ook nog hevig inkort omdat bij lagere frequenties de trap inductief is en als spoel functioneerd. Ik vermoed dat de antenne draad dan wel aardig gaat doorhangen door het gewicht van al die traps.
    Groeten, Jan PA0DMM

    • Hallo Jan,
      Je hebt helemaal gelijk! Wanneer je de 40m “sper spoel” vervangt door een 40m coax trap wordt de draad na de trap voor 20m niet meer afgekoppeld. Je kunt de antenne dan alleen nog maar voor 40m en 80m gebruiken en dat zijn ook de banden waar ik deze antenne voor gebruik. Ik heb inderaad ook overwogen om een 20m trap te plaatsen maar om de reden die jij noemt (gewicht) niet gedaan. Ik heb een FB13 voor 20/15/10 dus geen 20m nodig bij gebruik van de end-fed.
      Groetjes, Pleun (PA3HHO)

  9. Hallo Pleun,

    Ik heb een voortuin van 10 meter diep maar daar kan ik helaas niets mee, ik moet dus de achtertuin in. Ik heb een googlemaps knipsel mee gestuurd waarin mijn antenne in geel staat aangegeven. Het voedingspunt zit bij de woning en het uiteinde helemaal achter in de tuin met nog ongeveer 2 meter nylon koort naar de schutting met de buren. De woning is helaas voor antennes niet handig op de kavel geplaatst. Ook voor mij is een end fed het handigst, zeker wat betreft plaats van het voedings punt ongeveer 6 meter van de shack. Morgen ga ik de nieuwe aanpassings trafo plaatsen en kijken wat het oplevert.

    Groetsz,
    Jan PA0DMM

    • Hallo Jan,
      Ik zit in een soortgelijke situatie; mijn voortuintje is slechts 5m diep. De achtertuin ong. 20m. Een end-fed is dan inderdaad ideaal tov het symmetrische alternatief (max. 2 x 5m draad).
      Gaat vast lukken!
      73 de PA3HHO

  10. Wat zou er gebeuren als je de lengte naar de spoel (3 band hy end fed) blijft verlengen? Ik heb heb zelf een hyendfed van PA3EKE en zat mij dit zo af te vragen. Zou je dan de antenne bruikbaar hebben voor 10/20 en 80? In mijn geval niet relevant, maar was nieuwsgierig. Kun je dan onbeperkt doen tot zelfs 160meter? Of zijn er beperkingen die ik over het hoofd zie, buiten het lage rendement.

    • De spoel is een “sper” voor 20m en hogere frequenties en werkt als verlengspoel op 40m. Draad voor de spoel verlengen kan wel, maar dan zul je de spoel ook moeten “verdubbelen” en het stuk draad er achter ook. Dat is precies wat ik gedaan heb: 20m draad (= halve golf voor 40m), dan een 40m trap (ipv spoel) en dan nog 12m draad (samen met inductieve component van trap en de 20m draad die er voor zit resonant op 80m). Volgens mij is het antwoord op jouw vraag dus “nee”. De autotrafo is overigens ook niet zo breedbandig die het goed werkt op 160m t/m 10m. Voor lagere frequenties heb je aan de primaire kant wat meer zelfinductie nodig. Mijn 80/40 end-fed heeft drie primaire windingen op twee gestapelde FT240-43 kernen. Dat werkt UITSTEKEND op 40 en 80 (en zal op hogere frequenties weer wat minder optimaal zijn).

    • Moet minimaal 70 uH zijn maar kan/mag best wat meer (dan wordt de draad die erachter komt wat korter). Lengte en diameter van PVC pijp kun je zelf kiezen, hoe groter de diameter des te groter de Q. Ik zou 40 of 50 mm nemen. Het aantal windingen is weer afhankelijk van de dikte van het draad dat je gebruikt dus gewoon zelf even uitreken en nameten is het beste.

  11. Ik heb een spoel gemaakt 120 windingen 2x 60 maar nu zit ik met het einde samen als zowel het begin .Moet ik 120 windingen achter elkaarleggen ? ofmag 3 x 40 ook ?

  12. heb ondertussen de windingen achter elkaar gelegt 120 windingen op plastiek buis 32mm diameter deze namiddag ga ik deze uitproberen dus 20 meter draad spoel en daarachter 3 meter draad kijken wat het zegt mvg.

  13. draaddikte is 1 mm voor de spoel 32mm ,heb ook nog een plastiek buis gevonden van 50m m ,ga ik ook winden met 1 mm draad en 120 windingen kijken wat het verschil is !

  14. Beste Pleun

    Ik heb de 1 op 50 trafo gemaakt, maar ik heb er geen ontvangst mee.
    Kan het komen om dat er zo 20 meter coax er tussen zit?

    73 Ron PD0RCM

    • Hallo Ron,
      Nee met 20m RG58 heb je op 10m 1.6 dB demping, op lagere frequenties nog minder. Dat is nog niet eens een halve S-punt dus daar kan het echt niet aan liggen. Connectors wel goed aangesloten? Geen kabelbreuk? Kijk je trafo nog eens kritisch na. Het begin van de bifilaire winding (dus 2 draden) moeten samen aan massa. Dan na 2 wdg (nog steeds bifilair) één draad naar de (+) van de connector en één draad door laten lopen; nog 5 wdg aan de ene kant, dan de kern oversteken (door de kern heen) en aan de andere kant nog 7 wdg en aan dat uiteinde komt de antenne. Heb je het zo gemaakt? Het lijkt er een beetje op alsof je het eind van de primaire kant ook hebt kortgesloten aan massa, dan hoor je inderdaad bitter weinig. Laat nog even weten.

  15. hallo Pleun,

    Ik heb belagstellend je verhaal over de vakantie perikelen met de
    FT817ND gelezen en natuurlijk ook heel wat meer. Ik heb een paar maand
    geleden ook een FT817ND gekocht, op zich een leuk setje maar inderdaad
    is de interne battery niet een goede keus geweest van YAESU. Ze hadden
    die ruimet beter kunnen vullen met een antenne tuner. Maar even een
    vraagje over de Endfed antenne. Ik had een zelfgemaakte Endfed antenne
    voor 80m t/m 10m en dat werkte redelijk, aanpassing met 2 FT240-43
    kernen op elkaar en 2 en 16 windingen dus een impedantie va 1:64 en dat
    lijkt niet slecht te gaan. Als ik het grote WWW af Google dan vind ik
    ook mensen die een wikkel verhouding van 1:3 en 1:4 gebruiken en daar
    goede ervaring mee hebben. Heb jij dat ook al eens geprobeerd? Ik heb
    vast een trafo gemaakt met 4 draden gelijk tijdig gewikkeld die te
    gebruiken zijn als 1:3 en 1:4 verhouding op een FT140-43 kern (voor de
    FT817ND) en naar buiten uitgevoerd met een BNC (50 Ohm) en de secundaire
    met een banaan stekker antree. Maar dat nog niet in de praktijk
    geprobeerd. Maar als jij dergelijke wikkel verhoudingen al wel
    geprobeerd heb kan ik me misschien een mislukking besparen.
    Ander onderwerp —-> ik heb voor mijn FT817ND een 14AH gel accu
    aangeschaft wat super werkt ondanks het gewicht. Hiervoor heb ik een
    processor gestuurde lader gemaakt die het voorgeschreven laad proces
    gebruikt en omdat laden nu eenmaal niet iets is wat je altijd doet dient
    het ook al gestabiliseerde voeding voor de FT817ND. Ik heb nog een klein bugje in de software zitten waardoor de benodigede laadstroom voor accu’s boven 12 AH niet juist wordt berekend en dus lager is als mogelijk. Laden gaat normaal met 0.3
    maal het aantal AH tot max 3.5A vanwege de trafo die er in zit.
    Verder veel 73’s uit het Friese land (oosterwolde)
    Jan PA0DMM@xs4all.nl

    • Hallo Jan, bedankt voor je reactie. Om een halve golf (of veelvoud daarvan) aan te passen, heb je echt een impedantietransformatie van 1:50 tot 1:60 nodig. De wikkelverhouding die jij gebruikt, is geen 1:64 maar 1:81 !! Je moet de twee bifilaire windingen immers ook als secundaire winding meetellen. Jij hebt dus 2 primaire en 2 + 16 = 18 secundaire wikkelingen dus een wikkelverhouding van 1:9 wat een impedantietransformatie van 1:81 geeft en dat is toch echt wat teveel van het goede! M.b.t. die wikkelverhouding van 1:3 of 1:4 (impedantietransformatie resp. 1:9 en 1:16), wat de auto trafo doet is domweg impedantie (omlaag) transformeren. Er is ongetwijfeld een lengte draad te knippen die op een gewenste werkfrequentie een impedantie van 450 – 800 Ohm laat zien. Die lengte zal ergens tussen een kwart golf en een halve golf inzitten. Dat stuk draad zal echter NIET RESONANT zijn op de werkfrequentie en daar zit ‘m volgens mij, maar ik ben geen expert, de kneep. Ik heb ook met een 1:9 UNUN gewerkt maar had heel veel last van inspraak en RF in de shack. Met de (HALVE GOLF) endfed geen probleem, zelfs niet met 400W. Kort samengevat: er zijn veel manieren om de impedantie van een willekeurig stuk draad naar 50 Ohm te krijgen (een L-tuner vind ik dan de beste oplossing), maar de endfeds die ik maak, zijn ook nog eens resonant (X=0) op de werkfrequentie en dat heeft zo zijn voordelen (o.a. preselectie bij ontvangst). De FT-817ND heb ik weer verkocht, ik vond het echt een schatje, maar de knopjes zijn gewoon te klein om er ontspannen mee over de band te draaien. Afgelopen vakantie toch maar weer de FT-897D meegenomen.

      • Hoi Pleun,

        De trafo die ik heb is 2 wikkelingen primair en 16 secundair, dus 2 wikkelingen bifilair en nog eens 14 extra voor de secundaire. Ik heb dat eerst gedaan op 1 FT240-43 kern en die daarna vervangen door 2 gestapelde FT240-43 kernen na 3 meter RG213 een mantelstroom filter van 10 windingen RG58 op een FT240-43 kern. Dat hielp aardig tegen de QRM die ik binnen kreeg. Achteraf kwam die QRM ven de electronische halogeen verlichting trafo die ik nu vervangen heb door een 200VA ringkern trafo . . . . weg QRM. Ook niet verkeerd. Maar ik wil nu een Antenne gaan maken speciaal voor de vakantie en de FT817 dus dan kan ik ook wel volstaan met FT140-43 kern maar ik denk dat het aantal wikkelingen iets anders moet in verband met de zelfinductie die de 2 primaire wikkelingen gaan opleveren, ik denk dat 3 windingen dan beter uitkomt, voor 80 meter moet de inductie niet te klein worden. Ik heb overigens met de ‘kale’ FT817 met 30 meter RG58 naar de Hyendfed met PSK31 een verbinding gemaakt over rum 950km en dat vind ik niet verkeerd (vanuit de keuken) . Ik zit een beetje te denken om een nieuwe set te kopen en denk dan aan een Kenwood TS590SG (de nieuwe) zo ver ik kan lezen is dat ding wel goed. Maar hoe vergeleken met b.v. een FTDX1200 of FTDX3000, geen idee. Met mijn Genesisradio G11 SDR ben ik wel erg verwend geraakt met de vrij instelbare filters die ook nog eens super werken. Als er een draaggolf 5 Hz naast zit dan hoor je die absoluut niet, en als die nnet over het signaal zit dan maak je het filter toch gewoon een paar Hz smaller. Doe dat maar is met een Xtal filter. Smaller maken gaat wel met een vijl maar ik denk dat hij het dan niet goed meer doet. Voordeel van de FT817 vind ik dat het een mooi binnenzak transceivertje is dat je makkelijk mee neemt. Heeft al wel wat plezier opgeleverd samen met mijn mobiel spriet met magneet voet (niet rijden als het op het dak staat). Gevoeligheid van de FT817 valt reuze mee en niet echt slechter dan de FT897 maar POWER is een ander verhaal. . . 5Watt is wel wat maar het houd niet over. Mijn G11 met ruim 10 Watt is echt een verschil. Ik denk echter dat die in de pieken wel echt meer dan de bedoelde 10 watt levert, mooi meegenomen. Jammer dat je er een computer bij nodig hebt met een heel goede (wat ruis betreft) sound kaart.

        73 Jan PA0DMM

      • OK, helder, dus inderdaad een 1:8 wikkelverhouding dus 1:64 transformatie, prima. Ik heb voor 80/40 zelfs 3 wdg primair op twee gestapelde FT240-43 kernen en dat werkt fantastisch. Op een enkele FT140-43 zou ik zeker drie wdg primair doen, twee wdg voor 40m is al aan de krappe kant. Misschien twee FT140-43’s op elkaar leggen. 20m draad eraan en gaan. Evt. nog een spoel van 70 uH en 2 – 3 meter draad dan kun je op 80m ook nog leuk meedoen. Ik vond de FT-817 zelf echt te klein… Nouja… te klein voor een transceiver en te groot voor een porto. Kon er niet lekker mee uit de voeten, afgelopen vakantie dus toch maar weer met de FT-897D gewerkt. Ik heb ooit gewerkt met iemand uit Engeland met een doublet van 2x 800m (!!) draad. Het laagste vermogen dat hij kon maken was een half watt. De OM kwam dan nog steeds 5/9 +30dB binnen terwijl op dat moment de andere stations gewoon 5/9 en sterke stations +10 dB deden. Lengte is alles!

  16. Hallo Pleun

    De FT817 is inderdaad geen prettige transceiver om te bedienen, de knoppen zijn allemaal te klein en zitten ook nog eens te dicht bij elkaar maar het is wel een leuk ding. Ik heb er in psk31 al verbindingen over 23oo km mee gemaakt op 20meter, met 30 meter extra RG58 naar de antenne. Toch wel leuk hoor. Ik ben bezig met de unun met een wikkel verhouding van 1 : 8 maar met zowel 3 windingen als met 2 windingen primair en dus nog eens 7 maal zo veel + de bifilaire windingen secundair kreeg ik gemeten met de antenne analyser geen goede overdracht in het gebied van 3.5MHz tot 30 MHz, terwijl ik de secundaire kant had afgesloten met een 3300 Ohm metaalfilm weerstand. Als kern een FT140-43 gebruikt, straks mijn oude trafo maar eens meten die heeft een FT240-43 kern en 2 wind. primair en ook een wikkel verhouding van 1 : 8 . Ben daar nu ook benieuwd naar.

    Overigens ben ik aan het overwegen mijn FT879ND weg te doen en een TS590SG daar voor in de plaats aan te schaffen, heb jij ooit een TS590 geprobeerd en als dat zo is wat vond je er van?

    73 Jan PA0DMM

  17. Is het een probleem wanneer ik de eerste getwiste windingen van de auto-trafo die dus daardoor zeer stug zijn en moeilijk te wikkelen vervang door verzilverd teflon draad van 1mm en dan de geëmailleerde 1mm draad er gewoon aan vast soldeer? Of loopt er toch teveel stroom en wordt de draad zo heet dat het soldeer smelt?

    • Het “twisten” van de primaire twee of drie windingen met het begin van de secundaire winding van het auto trafo geeft minder… eeeeh…. onderling capaciteit (of wat het nou meer?!?!) tussen de twee wikkeling. Ik weet niet precies meer wat het voordeel nu precies was Henk, volgens de gurus is dat een goed idee, dus ik doe braaf wat zij zeggen HI. Ik heb voor mijn QRO auto trafo behoorlijk dik (dus stug) enameled draad gebruikt maar twee of drie wikkelingen gaat toch wel? Ik heb inderdaad voor de primaire (korte!) wikkeling dik draad gebruikt (1.8mm) en voor de secundaire (lange!) wikkeling dunner draad (1mm). Het twisten van de draden is wel verstandig. Vraag anders eens aan Egbert PA0EJH, dat is de echte expert!

  18. Ik ben sinds kort ook besmet met het “QRP (FT817) en endfedvirus”. Ik heb een endfed voor 10-20-40 meter met een totale lengte van ca. 12 meter, 10 meter voor de spoel en 2 meter er achter. Kan ik de antenne geschikt maken voor 80 m door het stuk draad achter de spoel simpel te verlengen met b.v. 10 meter zonder iets aan de spoel te doen?

    grt

    Martin

    • Hallo Martin, ja dat kan… De spoel werkt dan nog steeds als sper voor 10m en 20m en verlengspoel voor 40m en 80m. Of de SWR op alle banden mooi is dat valt te betwijfelen, de bandbreedte van de autotrafo is beperkt en loopt niet van 3 – 30 MHz helaas. Overigens zul je waarschijnlijk ook aanzienlijk meer dan 10m extra draad nodig hebben; de huidige antenne is, inclusief spoel, een halve golf voor 40m dus electrisch 20m draad. Je wilt een halve golf voor 80m, er zal dan dus nog 20m draad aan vast moeten. Als je dan toch 32m weg gaat spannen, zou ik veel eerder een “echte” (L/C) trap voor 20m monteren en een “echte” (L/C) trap voor 40m. Totale lengte is dan ook rond de 30m.

  19. Waarom niet een halve golf voor 40 meter (ongeveer 20 meter draad) dan de spoel als sper voor 40 meter en een stuk draad zodat de spoel bij 80 meter werkt als verleng spoel. Een echte LC trap gaat denk ik niet werken omdat die een blokkade vormt voor maar 1 frequentie bandje. De LC trap werkt dan b.v. op 40 meter om het daar achter liggende draad stuk niet mee te laten werken maar die LC trap werkt dus niet op 20 meter en daar doet het extra stuk draad wel mee en dat is niet de bedoeling. Oplossing is dus alleen een spoel met voldoende zelf inductie zodat de impedantie daar van dusdanig dat frequenties boven de 80 meter band niet door de spoel worden doorgelaten. Totaal kom je dan op nog geen 30 meter draad en dat werkt prima (bij mij tenminste)

  20. Dank voor de adviezen. Als het weer een beetje opfleurt zal ik de antenne eens in de tuin ophangen en eens gaan experimenteren.

    grt

    Martin

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s