FB33 als FB23 op het dak!!

Het was best aardig weer vandaag, dus mijn FB33 voor de helft opgebouwd, als FB23 dus: alleen de reflector en de straler. Ik heb de maten van de vorige eigenaar gewoon even gehandhaafd. Het is nog niet goed (zal ook eens wel in één keer goed zijn HI):

Fritzel FB23 SWR

Voor 20m zit ie te hoog in frequentie, dat is wel op te lossen: uiteindes iets langer maken. Voor 10m is ie ook wel goed geloof ik. Op 15m is het huilen met de pet op, ik snap niet zo goed waarom dat is, zal wel iets met de trap(s) aan de hand zijn (?!). Ik heb een berichtje op zendamateur.com gezet in de hoop dat er wat elmers zijn die mij een duwtje in de goede richting willen geven.

Fritzel FB23 RXZ

In het RXZ diagram heb ik gezocht naar punten waar X=0 en waar R=Z, dat is immers de plek waar resonantie zou moeten zijn. Uit het grafiekje meen ik op te maken dat er op 15 MHz “echte resonantie” is, én op 28.8 MHz. De rest zijn waarschijnlijk meetfouten OF de aluminium dakrand van de dakkapel resoneert via open sleeve principe ofzo?!?! Geen idee. Ik zie niet zo goed waar ergens in de buurt van 15m “echte resonantie” zit, ik hoop dat iemand op zendamateur.com forum er wel heil inziet. Ik vrees dat de traps open moeten, daar had ik nou eigenlijk net geen zin in…

De antenne staat op een aluminium (zelfbouw) driepoot op mijn dakkapel. Die heeft een aluminium rand van ong. 12m in U-vorm. Bij het draaien van de antenne merk ik dat impedantie én resonantiefrequentie verandert dus ik vermoed dat de alu dakkapel rand de boel beïnvloedt (was bij mijn H-dipool m.n. op 20m ook al het geval). Ik zit er aan te denken om die rand galvanisch te verbinden met de driepoot (niet gehinderd door enige kennis van zake hoor), misschien maar eens gewoon proefondervindelijk vaststellen of dat scheelt. Het regent op het moment weer, maar ik kan makkelijk op mijn “vierde verdieping” komen dus misschien eerst maar eens de traps van de straler van binnen bekijken en beetje oppoetsen. Ook bedacht ik met dat misschien de uiteindes van reflector en director (door vorige eigenaar) verwisseld zijn? Enfin, hebben we weer wat te puzzelen.

Op 10m net wel TI4FC gewerkt (Costa Rica, ruim 9000 km!!) met de FT-450D gewoon met 100W, het werkt dus wel. Tegenstation was met grote antennes aan het testen in zijn vakantiehuis waar hij 4 (!!) towers had staan van zo’n 150 – 200 voet hoog (45 – 60 meter!!). Hij had in totaal 4 beams voor 10m, nondeju er is altijd baas boven baas. Met de preamp aan (IPO off) kwam hij 5/9+ binnen met antenne op 270 graden. Op de zijkant VEEL zachter en op de achterkant S5 tot S7. Op 10m werkt ie dus wel. De director wil ik er in het voorjaar wel bijzetten, maar dan wordt het wel een erg groot ding. Ik overweeg om er alleen een director voor 10m voor te zetten van wat dunner buismateriaal maar dat zien we nog wel. Wordt vervolgd vrees ik HI.

Nieuwe vakantieset!

Ik zocht nog steeds een vakantiesetje. Gisteren in Vianen even wezen kijken naar een FT-840 met 500Hz CW filter, maar daar had ik geen goed gevoel bij. De ontvangst klonk rommelig (kan ook aan de condities gelegen hebben?) maar de afstemknop ging heel zwaar. Dat kun je wel afstellen, maar de eigenaar had het benodigde imbus sleuteltje niet in huis dus dat vond ik toch een gok. Verder moest op LSB de IF shift op 9 uur staan, anders was de ontvangst niet te verstaan, ook vreemd. Ik vind het op vakantie ook leuk om naar LG en MG stations te luisteren maar daarvoor moet de FT-840 nog een optioneel 6 kHz kristalfilter hebben waar bijna niet aan te komen is. Kortom, ik heb ‘m laten staan.

FT-450D

Toen ik thuiskwam zag ik op marktplaats een FT-450D te koop staan in de buurt. Net een half jaar oud, nog met garantie en in hele nette staat. Toch maar even gaan kijken. Prijs was heel reëel en ondanks dat ik eigenlijk niet al teveel uit wilde geven voor een vakantiesetje, kon ik de verleiding niet weerstaan. Ik ben er ook SUPER blij mee, gisterenavond en deze ochtend even naar zitten luisteren en ik ben behoorlijk onder de indruk. Ondanks dat sommige IF DSP functies wat beperkter zijn dan op de FT-950 en de FT-2000, werkt het toch wel erg mooi, m.n. de instelbare bandbreedte: 3 kHz, 2.4 kHz en 1.8 kHz dat werkt perfect. Ontvanger is mooi rustig en audio is prettig. Nog geen tijd gehad om er verbindingen mee te maken maar dat komt nog wel. Mooi setje, ook gewoon voor in de shack (nee de FT-2000 wordt niet verkocht HI).

Sirtel mini beam heeft verrassing in petto!

Het was vandaag droog dus ik dacht ik zet even de Sirtel 10m mini beam op het dak om wat te testen. Toch maar even gemeten of de elementhouder van de director en reflector intern doorverbonden is (je weet maar nooit). Dat bleek het geval maar toen ik die houders in mijn hand had, hoorde ik een verdacht “ploink” geluid (klonk als spoel). Ook de houder voor de straler bleek DC sluiting te maken, dat is vreemd want het kastje was te klein voor een fatsoenlijke 1:1 balun. Even open gemaakt en voila: in alle elementhouders zit een spoel van 12 wdg met ong. 15mm diameter en zo’n 34mm lang. Volgens mijn berekeningen ong. 1 uH. Ook in het voedingspunt zo’n spoel, misschien is dat de reden waarom het in de praktijk een “dummy-op-een-stokje” blijkt te zijn. Die spoel gaat eruit en van de director en reflector ga ik ze doorverbinden. Uitgebreidere info een meer foto’s onder het menu “antennes”.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

TK: Kenwood TS-870S €850

Ik ben inmiddels dusdanig verknocht aan mijn Yaesu FT-2000 dat ik mijn TS-870S (bouwjaar 2000) toch weer weg doe. Met gepaste tegenzin, zoals altijd, maar ik kan nu eenmaal niet alles houden. De TS-870S is een prachtset; geweldige RX audio en gewoon met de standaard handmicrofoon ook super TX audio (vrijwel bij ieder QSO bloemen in ontvangst nemen). De IF DSP bandpass filter is ook subliem, dat maakt dus wél het verschil tussen net wel en niet niet kunnen horen. De FT2K is toch meer mijn set; net even wat meer functies (jaja, en wat meer bling bling), qua performance wint de TS-870S, hands-down! Prijs: €850, meerprijs SP-31 speaker €50.

TS-870STS-870S with Rode Procaster

Sirtel mini beam 27 A op 10m?

Vlak voordat ik de Fritzel FB33 kocht, had ik nog een interessante antenne op de kop getikt: een Sirtel mini beam 27 A, eigenlijk voor 11m. Het is een lichte 3-elements antenne met mooie contructie. De elementhouders zijn van blauw kunststof en laten zich mooi op een slanke (25mm?) boom verschuiven. De houder van de straler heeft een PL-aansluiting. De boom is 2.8m lang en de alle “benen” zijn op 1.3m voorzien van een 2.6 uH spoel (waarde berekend obv de volgende gegevens: 15 wdg, diameter 24mm, lengte 39mm). De totale lengte van de elementen komt daardoor uit op ong. 4m, straler en director zijn nog korter. Mooie compacte antenne dus!

Ik heb eerst geprobeerd de straler als volgt te modelleren in MMANA: 2 x 1.3m van 15mm alu buis met aan beide uiteinden nog 51cm va 8mm alu buis met aan het begin een 2.6 uH spoel. Totale lengte dus 3.62m. Resonantie op 28.4 MHz. In de vrije ruimte bereken is een gain van -0.33 dBd, dat valt me nog alleszins mee. De impedantie ligt rond de 55 Ohm (full-size dipool impedantie is 75 Ohm), bandbreedte bij SWR beter dan 1:1.5 is 500 kHz. Helemaal niet verkeerd dus.

De elementen zijn mijns inziens veel te lang. Reflector en director zijn zoals gezegd niet instelbaar dus daar zal gezaagd moeten worden. Ik ga eerst maar eens met de straler experimenteren. Wanneer ik die op orde heb, zet ik de director en reflector erbij. Ik heb wat zitten spelen met afstanden tussen straler en resp. reflector en director. Wanneer ik die voor zowel reflector als director gelijk maak (1.4m) dan haal ik een gain van 4.2 dBd een een voor/achter verhouding van bijna 14 dB in de vrije ruimte, helemaal niet verkeerd voor een antenne met 2.6 uH spoelen. Omdat de director en reflector geisoleerd zitten van de boom zou ik het “H-dipool truukje” weer uit kunnen halen maar dan met een extra draadje vanuit het voedingspunt (evt. met kleine spoel) parallel aan de boom naar de reflector en director. Er ontstaat dan een H-dipool voor 20m.

Als ik die lengtes in MMANA doorreken kom ik, uitgaande van spoelen van 2.6 uH, op een resonantiefrequentie van 26 MHz in de vrije ruimte dus daar klopt iets niet helemaal maarja, theorie en praktijk lopen wel vaker uiteen. De vorige eigenaar was een N-amateur en gebruikte ‘m op 10m. Ik vermoed dat de spoelen in de praktijk toch wat minder zelfinductie hebben dan ik heb berekend.

Zojuist maar even naar buiten gegaan en de dipool gemeten op een mastje van 2.8m (goed geraden, de boom in een parasolvoet). Resonantie op 27.2 MHz. Na het inkorten van de uiteindes met 7cm netjes resonantie op 28.4 MHz. Als ik die lengte weer doorbereken in MMANA dan zou de spoel ergens rond de 2.2 – 2.3 uH moeten zijn. Met de “gangbare” luchtspoel berekening kom ik zoals gezegd uit op 2.6 uH. De waarheid zal wel ergens in het midden liggen. De verleiding is groot om van één van de elementen de krimpkous open te snijden en even te meten met de LCR meter maar eigenlijk vind ik dat een beetje zonde dus ik laat het zo maar even.

Het verstelbare uiteinde van de straler is van 5mm massief materiaal, de uiteindes van reflector en director zijn van 8mm buismateriaal. Dat zo’n kort stukje van het uiteinde van de straler iets dunner is, daar houd ik in MMANA maar even geen rekening mee. Op een boom met afstand van 1.4m zou de reflector 2cm langer moeten zijn dan de straler en zou de director 5,5cm korter moeten zijn dan de straler. Ik denk dat ik zo maar eens begin. Reflector en director op 1.4m afstand van de straler. Dan de straler afstellen op resonantie. De director moet dan ong. 5cm korter zijn maar die is nu al te kort dus er zal een stukje 6mm buis in moeten komen. De reflector moet 2cm langer worden dan de straler, die is nu véél te lang dus afzagen. Dat afzagen zie ik nog een beetje tegenop, anderzijds kan ik er weer makkelijk een stukje 6mm buis inschuiven dus er is zo weer een stukje “bijgezaagd” HI.

Als ik de maat van deze straler in MMANA invoer en de reflector en director aanpas (resp. +2 en -5) en de spoelen aanpas van 2.6 naar 2.3 uH dan kom ik op 5 dBd gain, 20.5 dBd F/B ratio en impedantie van rond de 30 Ohm. SWR beter dan 1:2 over een bandbreedte van ong. 500 kHz. Wanneer ik afstand tussen reflector en straler groter maak en tussen director en straler kleiner dan wordt de impedantie wel hoger (richting 40 Ohm) maar wordt de gain een halve dBd minder (who carez) maar neemt de F/B ratio ook met zo’n 3 tot 4 dB af en dat vind ik wel jammer. Om één of andere reden meet ik boven mijn dakkapeldak altijd (veel!) hogere impedanties dan MMANA berekent, dus ik hou het maar even op gelijke afstand tussen alle drie de elementen.

Ik heb ook even berekend of het geheel als H-dipool op 20m wil werken, en ja hoor, dat wil ie wanneer ik vanuit het midden (parallel aan de boom, 20cm eronder) wat draad laat lopen naar de director en reflector. Er moet dan nog wel een spoeltje in van 1 – 2 uH (gewoon wat extra draad oprollen op een stukje gele PVC buis) in, afhankelijk van de plaatsing van de spoel. Er is resonantie te krijgen op 14.2 MHz. Berekende impedantie is dan vrij laag (25 Ohm) en bandbreedte is ook beperkt maar… het is natuurlijk een compromis dus beetje water bij de wijn. De H-dipool geeft (berekende waarde) -0.6 dB tov een dipool in de vrije ruimte en toch nog wel enig richteffect haaks op de middendraad (ong. +6 dB tov zijkant) dus ook best leuk.

Omdat deze antenne qua formaat wat  beter te behapstukken is, ga ik daar in de winter eerst maar eens mee aan de slag (als het een beetje beter weer is). Pas daarna met de FB33 aan de slag. Wel leuk even zo’n winter antenne praktijk dagje HI.

Fritzel FB-33 aangeschaft!

Het moest er toch maar een keertje van komen; een Fritzel beam op het dak. Ondanks dat de afmetingen van de FB-33 net even een tikkie te groot zijn naar mijn zin, toch maar aangeschaft. Wil uit Oss, PA0BWL, had een nette FB-33 te koop voor een redelijke prijs, gisteren opgehaald. De boom van de FB-33 bestaat uit twee delen van 2,5m. De FB-33 is eigenlijk een uitgebreide FB-23 dus misschien dat ik eerst alleen de straler en reflector op een halve boom zet. Een andere overweging is om de eindstukjes na de traps (ong. 1m lang) te vervangen door horizontale toploads. De vraag is natuurlijk hoe lang die toploads moeten zijn maar met een beetje beredeneren kom ik daar wel uit. Op de onvolprezen website van Frits, PA0FRI, staan volgens mij de lengtes van de uitvoering die ik heb. Het is een model uit de 80er jaren waarvan de straler sperkringen heeft met een doorsnede van 5c, de sperkringen van de reflector en director hebben een doorsnede van 4cm. E.e.a. lijkt behoorlijk origineel dus we gaan het gewoon een keer proberen. Mijn 10m 3-elements yagi annex 20m H-dipool heeft nu een boom van ong. 4,7m (maar slechts 20mm doorsnede) en de radialen zijn ook 5m – 5.5m. In zoverre verandert er niet zo heel veel aan de vorm. Even wachten op mooier weer. Kan ik in de winter de boel eens mooi schoonmaken en oppoetsen.